Filtresiz Sohbetler’in ilk tanıtımında Duygu’nun o net duruşu aslında hepimizin içindeki bir feryadı dile getirdi: “Ben bu insanları engelliyorum, yok sayıyorum!” Peki, gerçek hayatta etik değerleri hiçe sayan, çevresine zarar veren, hak-hukuk tanımayan kişilerin sosyal medyada birer “iyilik meleği”ne dönüşmesinin ardında ne yatıyor? Bu sadece bir kılıf mı, yoksa daha derin bir psikolojik karmaşa mı?
İyilik Paylaşımları Sizi “İyi Biri” Yapar mı?
Psikolojide buna “Ahlaki Lisanslama” (Moral Licensing) deniyor. Kişi, sosyal medyada yaptığı bir “iyilik” paylaşımıyla (bir hak savunuculuğu, bir yardım linki veya etik bir söz) kendine görünmez bir kredi açtığını düşünür. Bu sahte kredi, ona gerçek hayatta yaptığı haksızlıkları rasyonalize etme hakkı tanır. “Bakın, ben aslında çok duyarlıyım” diyerek vicdanını rahatlatmaya çalışır.
İki İhtimal: Kılıf mı, Şizoid bir Kopuş mu?
Bu kişileri iki ana grupta inceleyebiliriz:
-
Stratejik Maske (Manipülasyon): Kişi yaptıklarının farkındadır ancak sosyal medyanın gücünü kullanarak toplumsal bir zırh edinmeye çalışır. “Bu kadar hak-hukuk paylaşan biri kötü olamaz” algısını yöneterek kendine korunaklı bir alan yaratır. Bu, bilinçli bir kılıftır.
-
Bilişsel Çelişki ve İnkar: Bu gruptakiler gerçekten yaptıklarının farkında olmayabilirler. Kendi zihninde yarattığı “ideal benlik” ile “gerçek benlik” arasındaki uçurum o kadar büyüktür ki, zihin şizofrenik bir savunma mekanizması geliştirerek kötü eylemleri yok sayar. Kendi yalanına önce kendisi inanır.
Duygu’nun “Engelle ve Yok Say” Stratejisi Neden Haklı?
Filtresiz Sohbetler videomuzda Duygu’nun belirttiği gibi; bu sahteliği fark ettiğimizde yapılacak en sağlıklı eylem duygusal mesafe koymaktır. Neden mi?
-
Manipülasyona Maruz Kalmamak: Bu kişilerin paylaşımları, sizin adalet duygunuzla oynayarak sizi şüpheye düşürebilir (“Acaba ben mi yanlış anlıyorum?”).
-
Enerji Tasarrufu: Değişime kapalı olan ve kendi illüzyonunda yaşayan birine gerçeği anlatmaya çalışmak beyhude bir çabadır.
Duygu’dan Bir Yaşam Stratejisi: “Dijital Hijyen”
İşte tam bu noktada, videomuzun en can alıcı kısımlarından biri devreye giriyor. Duygu’nun bu sahteliğe karşı geliştirdiği yöntem aslında modern çağın en önemli savunma mekanizması: Dijital Hijyen.
Dijital Hijyen Nedir? Nasıl ki sağlığımızı korumak için el yıkıyor, evimizi temiz tutuyorsak; zihin sağlığımızı korumak için de takip ettiğimiz kişileri ve maruz kaldığımız içerikleri “filtrelememiz” gerekiyor. Duygu’nun “Engelle ve yok say” stratejisi aslında bir nefret eylemi değil, bir özsaygı ve temizlik eylemidir.
Daha Fazlası ve Uzun Versiyon Filtresiz Sohbetler’de!
Duygu ve Lena’nın bu konuyu tüm çıplaklığıyla, yaşanmışlıklarla ve psikolojik derinliğiyle tartıştığı Filtresiz Sohbetler – Bölüm 1 videosu şimdi burada!
Sosyal medyanın görünmeyen yüzünü, sahte kahramanları ve bu toksik döngüden nasıl çıkacağımızı konuştuğumuz sohbetimizin tamamını izlemek için videoya tıklayın.
